بِالغُدُوِّ وَالآصالِ » « 1 » ؛ آنچه در آسمان‌ها و زمين است و سايه‌هاى آنها خواه ناخواه ، شب و روز به سجده و كرنش خداوند مشغولند . و نيز مىفرمايد : « وَلِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِى السَّمواتِ وَما فِى الأَرضِ » « 2 » ؛ آنچه در آسمان و زمين است براى خداوند كرنش مىكند . پس اسلام دينى است كه همهء موجودات در دايرهء وجود از آن پيروى مىكنند و در برابر حضرت داراى انقياد و خضوع‌اند و صبغهء الهى ، سراپاى وجود - اعم از ذى شعور و بىشعور - را فراگرفته است ؛ امّا مراد از خضوعِ موجودات در اين‌جا معنايى متناسب با سِعهء وجودى آنهاست ، به‌طورى كه حتى مشركان و بت پرستان نيز ، وقتى كه از غوغاى محيط فاصله بگيرند ، حالت خضوع در آنها نمود پيدا مىكند . همه هستند سرگردان چو پرگار * پديد آرندهء خود را طلب‌كار قرآن مىفرمايد : « قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السّاعَةُ أَغَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ * بَلْ إِيّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ ما تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شاءَ وَتَنْسَوْنَ ما تُشْرِكُونَ » « 3 » ؛ پس خبر دهيد مرا اگر عذاب الهى در دنيا شما را فرا گيرد و يا قيامت شما را دريابد ! آيا غير خدا را مىخوانيد اگر راست گويانيد ؟ [ كه بتها خدايانند ] بلكه تنها خدا را مىخوانيد و اگر بخواهد گرفتارى را - / بر طرف مىكند و شما شريكى كه براى او ساخته‌ايد از ياد مىبريد .

--> ( 1 ) . رعد ( 13 ) آيهء 15 ( 2 ) . نحل ( 16 ) آيهء 49 ( 3 ) . انعام ( 6 ) آيهء 40 و 41